Sri Lanka to tropikalna wysepka na Oceanie Indyjskim, która na mapie wygląda jak łza skapująca z koniuszka Indii, od którego oddalona jest o ok. 35 km. Słynie ze znakomitej herbaty, wyróżnia ją niezwykle cenne dziedzictwo kulturowe i ponad 2500-letnia historia. Jest tu duża liczba zabytków, które świadczą o niezwykłej wyobraźni dawnych władców i wysokich umiejętnościach budowniczych. Mimo, iż Sri Lanka jest kolebką buddyzmu, liczne najazdy obcych kultur sprawiły, iż obecne są tu pamiątki także innych wielkich religii – hinduizmu, chrześcijaństwa oraz islamu. Na tak małej powierzchni ukryte są liczne i wspaniałe skarby. Zwiedzimy tu niesamowite budowle sakralne, zetkniemy się z licznymi mnichami i pielgrzymami, zobaczymy rybaków łowiących na palach, zdobędziemy święty Szczyt Adama i wykąpiemy w rzece małe słonie. Ale dopiero na miejscu zrozumiemy sens hasła reklamującego wyspę: „To nie jest zwykła podróż, to podróż w głąb siebie”.
Ze względu na wysokie temperatury zaleca się noszenie przewiewnych ubrań. W związku z tym, że Sri Lanka jest krajem o konserwatywnych obyczajach, ubiór powinien być skromny.
Na Sri Lance panuje klimat tropikalny z dwiema porami deszczowymi:
- monsun z południowego zachodu z opadami od maja do sierpnia w południowo-zachodniej części wyspy, przynoszący również wysokie niebezpieczne fale morskie
- monsun z północnego wschodu z opadami od października do stycznia w północno-wschodniej części wyspy
- przerwa między monsunami (październik, listopad) – występują przelotne burze na całej wyspie
WIZA, PRZEPISY WJAZDOWE. Posiadacze polskich paszportów udający się na Sri Lankę w celach turystycznych na okres do 30 dni, pozwolenie na wjazd otrzymują na granicy. Osoby udające się w celach turystycznych na okres przekraczający 30 dni powinny przed wyjazdem zaopatrzyć się w wizy w Ambasadzie Sri Lanki. Wymagany okres ważności paszportu przy wjeździe wynosi minimum 6 miesięcy ponad termin planowanego zakończenia pobytu na Sri Lance. Konieczne jest posiadanie biletu powrotnego. Każdy cudzoziemiec powinien być wyposażony w środki finansowe w wysokości minimum 30 USD na dzień pobytu.
PRZYDATNE INFORMACJE:
* Opuszczając wyspę, można wymienić walutę pod warunkiem okazania dowodu wymiany. Wymiany walut można dokonać w oficjalnych punktach wymiany, po okazaniu paszportu.
* W większych miastach i ośrodkach turystycznych działają specjalne komórki policji do udzielania pomocy turystom.
* Wzdłuż wybrzeża Sri Lanki przepływają okresowo silne prądy wodne. Należy stosować się do znaków ostrzegawczych na plażach.
* Opalanie toples lub bez kostiumu kąpielowego jest generalnie zabronione.
* Pomiędzy majem i wrześniem na Sri Lance trwa okres monsunowy. Obfite opady dreszczów mogą prowadzić do powodzi dezorganizujących transport drogowy.
* Należy unikać fotografowania obiektów wojskowych i innych oznakowanych odpowiednimi informacjami ostrzegawczymi.
* W miejscach obrządków religijnych zawsze należy upewnić się, czy filmowanie lub robienie zdjęć jest dopuszczalne.
ZDROWIE
Nie ma żadnych obowiązkowych szczepień, ale zalecane jest (jak przy wyjazdach do innych krajów egzotycznych) zaszczepienie się przeciwko żółtaczce typu A i B oraz tężcowi. Większość Sri Lanki znajduje się w strefie malarycznej, z wyłączeniem kilku obszarów, między innymi Colombo. Aby ustrzec się przed ewentualnymi ukąszeniami komarów roznoszących malarię należy używać środków odstraszających insekty, zakrywać ciało, szczególnie po zmierzchu. Ewentualne zażywanie leków przeciw malarii należy bezwzględnie skonsultować z lekarzem. W miejscowych aptekach można kupić wszystkie typy lekarstw, jednak niektóre specyfiki mogą występować pod inną nazwą niż w Europie, dlatego leki zażywane w trybie ciągłym należy w wystarczającej ilości zabrać ze sobą. Mieszkańcy Sri Lanki piją wodę z kranu, natomiast turyści powinni pić wodę po przegotowaniu lub butelkowaną, ze względu na różnice we florze bakteryjnej. Podobnie lepiej nie pić napojów z lodem niewiadomego pochodzenia. Podczas upałów należy dużo pić, żeby uniknąć odwodnienia i nie narazić się na udar słoneczny. Bezpiecznym napojem jest woda pita wprost z królewskiego kokosu. Przed zwiedzanie warto się zaopatrzyć z butelkę wody.
KOMUNIKACJA ZE ŚWIATEM
Telefony komórkowe
Telefonując z hotelu, należy pamiętać o tym, że pobierają one prowizję. O jej wysokość należy zapytać w recepcji. Central Telegraph Office znajduje się w Kolombo Fort, Lower, Chatham Street i czynny jest przez całą dobę. Trzyminutowa rozmowa do Europy kosztuje około 800 LKR. O jej wysokość należy zapytać w recepcji.
Numer kierunkowy z Polski na Sri Lankę + 94
Na Sri Lance działają telefony komórkowe, jeśli polscy operatorzy mają podpisane stosowne umowy roamingowe. Zasięg jest właściwie wszędzie.
Internet
Z kafejek internetowych można korzystać w większych ośrodkach turystycznych, także w hotelach. Cena to kilka rupii za minutę.(ok.100LKR za 1godz.)
Poczta
Znaczki pocztowe można kupić w recepcji hotelu, sklepikach lub na poczcie. Na listach i kartkach należy koniecznie umieścić dopiski „Airmail” oraz „Poland”. Czas dostarczenia korespondencji do Europy wynosi 5-8 dni. Paczki muszą mieć naklejony formularz celny.
NAPIĘCIE PRĄDU W SIECI
Wtyczki elektryczne i napięcie: 220V (czasami 230V), 50HZ, gniazdka głównie w typie brytyjskim (na wtyczki trójbolcowe o przekroju prostokątnym). Można na miejscu w hotelu wypożyczyć adaptor lub multiplug i wtedy polskie wtyczki pasują, ale połączenie nie jest pewne. Napięcie prądu w sieci zazwyczaj wynosi 220V, więc bez problemu można używać maszynek do golenia czy ładowarek do kamery pod warunkiem, że ma się miejscową „złodziejkę” (można kupić za ok. 2 USD).
BEZPIECZEŃSTWO
Lankijczycy to przyjaźni ludzie, zdarzają się drobne kradzieże, ale rzadziej niż w innych krajach azjatyckich. Zazwyczaj będą Państwo przemieszczać się w grupie, ale mimo wszystko radzimy zachować ostrożność. Pieniądze, paszport i inne przedmioty wartościowe należy zdeponować w sejfie hotelowym. Warto mieć jakiś sprawdzony schowek na pieniądze i dokumenty, przydaje się pas chowany pod ubraniem, wygodne są też kieszonki na szyję, ale powinny mieć sznurek z wszytym drucikiem, który zabiezpiecza przed przecięciem, podobnie jak saszetki na pas (dostępne w sklepach turystycznych). Zalecane jest zabranie kserokopii paszportu (strona ze zdjęciem) i przechowywanie jej w innym miejscu niż dokumenty. Należy uważać na ruch uliczny. W większych miastach i ośrodkach turystycznych funkcjonują specjalne komórki policji wyodrębnione do udzielania pomocy turystom.
BAGAŻ
Należy zabrać lekką i przewiewną odzież - nie polecamy białych ubiorów, ponieważ w tych warunkach szybko mogą stać się szare. Przez cały rok przydaje się krem z wysokim filtrem UV, okulary przeciwsłoneczne, nakrycie głowy i lekkie, wygodne obuwie. Kobiety powinny mieć ze sobą przewiewną chustę, która przyda się przy zwiedzaniu świątyń (można również kupić na miejscu). Warto zabrać preparat odstraszający komary. Zalecany jest parasol, bardziej niż odzoeż przeciwdeszczowa.
DOKUMENTY PODRÓŻNE
Dokumentem uprawniającym do wjazdu jest paszport z okresem ważności przy wjeździe wynoszącym minimum rok.
PRZEPISY WIZOWE i CELNE
Turyści polscy otrzymują wizy na lotnisku. Pieczątki wizowe są małe, nie trzeba mieć wolnej całej strony w paszporcie. Obowiązujące przepisy celne nie odbiegają od powszechnie przyjętych standardów. Próby przemytu narkotyków karane są pozbawieniem wolności do kary śmierci włącznie. Nie można również wwozić materiałów pornograficznych. Nie wolno wywozić koralowca (trzeba mieć specjalne pozwolenie), niektórych muszli, niektórych gatunków drewna bez rachunku, kości słoniowej, skóry tygrysa. Na wywóz antyków, czyli przedmiotów liczących ponad 50 lat, a także wyrobów pochodzenia zwierzęcego i morskiego, trzeba mieć specjalne pozwolenie. Jeśli zakupiliśmy kamienie szlachetne należy mieć ze sobą paragon.
Wyroby tytoniowe
250 papierosów lub 50 cygar, lub 250 g tytoniu lub każdy z tych towarów w odpowiednich proporcjach.
Alkohol i napoje alkoholowe
1 litr wysoko procentowego alkoholu lub 2 litry wyrobów winiarskich i 5 litrów piwa.
Inne
3 kg herbaty
MIEJSCOWA WALUTA
Sri Lanka – rupia (LKR), która dzieli się na 100 paisa.
Lepiej przywieźć dolary niż euro.
Najlepiej wymienić całą gotówkę jaką się przeznaczyło na pobyt na Sri Lance zaraz na lotnisku, po przylocie. Po wyjściu z kontroli bagażu jest kilkanaście kiosków, w których można szybko, bezpiecznie i po dobrym kursie wymienić pieniądze. Również w bankach można wymienić walutę po dobrym kursie. Kwitek z wymiany należy zachować. Hotelowe punkty wymiany mają zwykle bardzo niekorzystny przelicznik, podobnie jak większe restauracje i sklepy.
W lepszych sklepach można płacić kartami płatniczymi i kredytowymi, najpopularniejsze z nich to Visa, American Express, Master Card. Płacąc kartą kredytową należy liczyć się z doliczeniem prowizji do rachunku. W większości banków można wybrać gotówkę z kart kredytowych i czeków podróżnych, ale zapewne w godzinach urzędowania banków (ok. 9-17)będziecie Państwo mieli ciekawsze zajęcia niż stanie w kolejce. Bankomaty na Sri Lance znajdują się głównie w większych miastach.
Opuszczając wyspę, można wymienić walutę pod warunkiem okazania kwitu poprzedniej wymiany oraz paszport. Można tego dokonać w oficjalnych punktach wymiany. Ponieważ zarówno wwóz, jak i wywóz waluty krajowej jest zabroniony, w sklepie wolnocłowym na lotnisku nie ma możliwości płacenia lokalną walutą, ani wymiany pieniędzy.
RÓŻNICA CZASU DO POLSKI
Strefa czasowa: UTC +5:30. Różnica czasu między Polską a Sri Lanką wynosi latem +3,5 godziny, zimą +4,5 godziny.
NAZWA i SYMBOL KRAJU
Kraj znany dziś jako Sri Lanka w ciągu dziejów nosił wiele rozmaitych nazw i był różnie określany. Różne nazwy nadawane wyspie przypominają historię jej zmiennych losów.
- Sri Lanka – nazwa przyjęta w 1972 r., oznacza w starożytnym języku sanskrycie „olśniewający kraj”.
- Cejlon – nazwa sięga swoim rodowodem sanskryckiego słowa sinha (lew). W średniowieczu używano nazwy „Celao” wywodzącej się z języka chińskiego, wówczas przekształcono ją przez europejczyków na „Seylan”, w języku polskim zapisywaną jako Cejlon.
Mimo że najpopularniejszym zwierzęciem na wyspie jest słoń, to jednak nie on jest jej symbolem, lecz w ogóle na niej niewystępujący lew, którego odnajdujemy w godle państwa, umieszczonym m.in. na fladze narodowej.
OBYCZAJOWOŚĆ
Mieszkańcy Sri Lanki są bardzo przyjaźnie nastawieni do turystów i niezwykle uprzejmi. Często się uśmiechają, nie zachowują zbytniego dystansu przy rozmowie (podchodzą bardzo blisko, często dotykają, zadają pytania o sprawy osobiste). Jedynym powodem do problemów może być nieodpowiednie zachowanie w miejscach kultu. Turyści mogą odwiedzać prawie wszystkie świątynie buddyjskie i hinduistyczne, ale źle widziane jest głośne i lekceważące zachowanie. Gdy w jakikolwiek sposób naruszy się świątynne zwyczaje, wówczas może pojawić się prawdziwy kłopot. Do miejsc kultu należy wchodzić bez obuwia i nakrycia głowy, kobiety muszą mieć zakryte nogi i rękaw przynajmniej za łokieć. Również mężczyźni powinni nosić stroje zasłaniające kolana i ramiona. Rozgrzane kamienie mocno parzą, więc skarpetki mogą się przydać! Ogólnie także poza miejscami kultu, z wyjątkiem plaż turystycznych, powinno nosić się długie spodnie (lub spódnice w przypadku pań) i ubrania zakrywające ramiona. Życie nocne prezentuje się raczej skromnie. Homoseksualizm jest źle postrzegany. Prostytucja jest nielegalna.
Typowym dla wyspy zwyczajem jest oferowanie herbaty podczas różnych wizyt, a odmówienie poczęstunku jest nietaktem. Sri Lanka jest wymarzonym krajem dla amatorów fotografii, ponieważ mieszkańcy chętnie pozwalają sobie robić zdjęcia. Mimo to należy wykazać się przy tym dużym wyczuciem. Surowo zabronione jest pozowanie do zdjęć na tle świątyń i obiektów kultu religijnego. Jeśli chcemy się tradycyjnie przywitać z osoba duchowną, złóżmy ręce jak do modlitwy i podnieśmy je do czoła. Nie wymieniamy uścisku rąk. Jeśli chcemy wręczyć prezent, należy to zrobić dwiema rekami, co oznacza że nie spodziewamy się czegos w zamian, zaś ofiary pieniężne składa się dyskretnie w świątynnej skarbonce. W obecności mnicha, powinno się usiąść niżej i nie kierować w jego stronę czubków obuwia, gdyz jest to traktowane jako wyraz braku szacunku. Lankijczycy jedzą prawą ręką, ogólnie lewa uważana jest na nieczystą.
Jak w wielu ubogich krajach, problemem są dzieci. Projekty rządowe starają się o poprawę systemu szkolnictwa, tak aby dać lankijskim dzieciom możliwość zdobycia wykształcenia. Mimo to jest wiele dzieci, które nie chodzą do szkół, ponieważ zajmują się bardziej „opłacalnymi” zajęciami – w pobliżu hoteli i atrakcji turystycznych żebrzą od obcokrajowców, a „zarobione” pieniądze przynoszą do domu, udowadniając sobie i rodzicom, że łatwy zarobek jest bardziej opłacalny niż korzyści wyniesione z nauki szkolnej. Dlatego mając na uwadze związek braku wykształcenia z biedą, lepiej nie wręczać dzieciom datków ani prezentów w postaci np. długopisów itp. Taki rodzaj „pomocy” nie wyjdzie dzieciom na dobre, nawet jeśli tak się Państwu wydaje. Lepiej wesprzeć miejscową szkołę lub instytucję charytatywną. Ewentualnie lepiej oddać coś do jedzenia niż pieniądze.
PAMIĄTKI
Na Sri Lance można kupić wiele pamiątek. Bogactwo oferty zaspokoi wszelkie gusta: od drewnianych figurek słoni, niezwykłych masek, bawełnianych tkanin, rzeźb z drewna, kamienia, kości słoniowej, laki, po wysokokaratowe szafiry. Szafiry, rubiny, biżuteria (tylko renomowane sklepy), figurki Buddy, maski, wyroby drewniane, w szczególności pięknie rzeźbione meble (możliwa wysyłka statkiem). Ponadto, typowe pamiątki ze Sri Lanki to sarongi (świetne do noszenia na plaży), w Colombo można kupić tanią markową odzież. Najczęściej turyści przywożą kolorowe maski, tradycyjnie wykorzystywane podczas przedstawień tanecznych oraz podczas ceremonii egzorcyzmów. Wiele z nich przedstawia demony o dzikim spojrzeniu, ognistych włosach i straszliwych obliczach. Bardzo popularne są również drewniane rzeźby wykonane z różnych rodzajów drewna (m.in. z hebanu, mahoniu, drewna tekowego, sandałowego, satynowego) najczęściej przedstawiające słonie, a także Buddę. Na Sri Lance można również zakupić batiki, materiały powstające w procesie nakładania wosku na tkaninę w miejscach, które nie mają być zafarbowane. Czynność powtarza się wielokrotnie. Z takiego materiału szyje się ubrania oraz makaty. Portugalczycy sprowadzili na Cejlon sztukę koronkarską, która również widoczna jest na rynku pamiątkarskim. Dużym zainteresowaniem cieszą się także przedmioty z metalu, takie jak mosiężne ceremonialne lampy, tace, przedmioty dekoracyjne. Zaś z laki wytwarza się szkatułki, misy i inne przedmioty. Lepiej nie kupować „morskich pamiątek”, gdyż w ten sposób przyczynia się do niszczenia i tak już zagrożonego środowiska wodnego. Najdroższe pamiątki to zazwyczaj kamienie szlachetne, z których Cejlon był znany już w czasach biblijnych (król Salomon sprowadzał je stąd, by zachwycić nimi królową Saby). Można tu kupić szafiry, rubiny, granaty, ametysty, cyrkony, kocie oczy, kamienie księżycowe. Najpewniejsze są sklepy będące członkami Lankijskiego Stowarzyszenia Handlu Kamieniami Szlachetnymi (Sri Lanka Gem Traders Association) lub Międzynarodowego Stowarzyszenia Kolorowych Kamieni Szlachetnych (International Coloured Gemstones Association). Kamień należy obejrzeć w świetle sztucznym i naturalnym. Kupując biżuterię, powinno odebrać się kwit z wyszczególnioną wagą złota i kamieni. Aby zakup był pewny, najlepiej być znawcą kamieni szlachetnych.
Na Sri Lance można również znaleźć ciekawe przedmioty medycyny naturalnej ayurwedy - olejki, maści, pastylki, lekarstwa (tylko z certyfikatem ministerstwa zdrowia), batiki, jedwab, tekstylia, herbatę, przyprawy. Jednak najlepszym prezentem jest oczywiście herbata. Osoby, które chcą wybrać herbatę najwyższej jakości, poleca się wizytę w sklepach Mlesna (Kolombo, Kandy)lub bezpośrednio ze sklepów przy fabrykach herbaty. Warto kupić też dobre przyprawy.
Należy pamiętać o zwyczaju targowania się o ceny! Niejednokrotnie sprzedawcy podając pierwszą cenę znacznie ją zawyżają. Poza dużymi sklepami ze stałymi cenami można i trzeba się targować, szczególnie kupując pamiątki. Podjęcie dyskusji na temat ceny towaru oznacza dla sprzedawcy wyraźną chęć zakupu i po wynegocjowaniu odpowiadającej nam ceny bardzo niestosowne jest wycofywać się z transakcji. Nie targujemy się w restauracjach, sklepach z artykułami spożywczymi, kosmetycznymi itp.
NAPIWKI
Podobnie jak w innych krajach azjatyckich, napiwek jest nieodłącznym elementem zapłaty za jakąkolwiek usługę. Napiwki dla miejscowego pilota i kierowcy zostały uwzględnione w kosztach wyjazdu. Ewentualne inne napiwki, np. dla obsługi hotelowej pozostają w gestii uczestników.
SŁOWNICZEK (jęz. syngaleski)
Tak – oh-uh
Nie – naa
Dzień dobry, witaj – ayubowan
Dziękuję – istuti
Jak się masz? – kohomode?
Świetnie – varadak neh
Jak masz na imię? – nama mokadhdha?
Mam na imię… - mage nama…
Nie rozumiem – mata terinneh neh
Ile (to kosztuje)? – (meeka) kiyadha?
Bardzo drogie – Hari ganan
Świątynia – wihara
Herbata – tey
Przyjaciel- Machang
Umowa / Zgloszenie
