MIEJSCA NA TRASIE ZWIEDZANIA:

PEKIN (Chiny)
Pekin w języku chińskim oznacza Północną Stolicę, gdyż z niewielkimi przerwami od XIII w. pełni funkcję centrum administracyjnego Chin. Miasto położone jest na pn-zach. skraju Niziny Chińskiej na wysokości 45 m n.p.m. otoczonej niewysokimi górami. W Pekinie warto spędzić kilka dni, jest tu ogrom miejsc, które warto zobaczyć.

Wielki Mur Chiński
Wielki Mur chiński leży w północnej i środkowej części Chin. Najnowsze badania chińskich naukowców, prowadzone głównie w oparciu o dane satelitarne, określiły jego łączną długość na 8850 km. Budowa muru trwała ok. 17 wieków. Rozpoczęła się za dynastii Qin, a jej ukończenie nastąpiło w okresie panowania dynastii Ming. Pierwsze odcinki muru zaczęły powstawać już ok. VI w. p.n.e. Budowę muru jako jednolitej struktury rozpoczął dopiero pierwszy cesarz Chin Qin Shi Huang w III wieku p.n.e. Obecną postać mur uzyskał za dynastii Ming w XIV w. Akcja budowy jednolitego muru była związana z naporem ludów mongolskich. Wówczas postanowiono, w oparciu o wciąż istniejące fragmenty starożytnego muru, zbudować ciągły system fortyfikacji – od granic Korei aż po pustynię Gobi. Składał on się nie tylko z samego muru, ale także z przylegających do niego osad nadgranicznych. Oprócz bezpośredniej ochrony przed najazdami ludów z Wielkiego Stepu, mur miał duże znaczenie handlowe, ochraniając na całej swojej długości chińską część Jedwabnego Szlaku. W 1987 r. został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a w 2007 r. ogłoszono go jednym z siedmiu nowych cudów świata.

Simatai - Wielki Mur Chiński
Za Pekinem znajduje się rzadko odwiedzany i tylko częściowo odbudowany fragment Wielkiego Muru -  Simatai. Jest  to jeden z najbardziej górzystych i malowniczych odcinków tej budowli. Będziemy tu spacerować wzdłuż muru pnącego się po górach. Nie spotkamy tu wielu turystów, choć ten fragment jest jednym z najciekawszych fragmentów tej budowli. Pewien profesor z LuoZhe Wen opisał to miejsce w następujący sposób: „Podczas gdy Wielki Mur Chiński jest cudem świata, Simatai jest cudem Wielkiego Muru Chińskiego”.
 

XI’AN(Chiny)
Xi’an jest jedną z Czterech Wielkich Starożytnych Stolic Chin (obok Pekinu, Luoyang oraz Nanjing). Miasto ma swoją wspaniałą przeszłość - powstało ponad 3100 lat temu, było stolicą trzynastu dynastii i punktem początkowym Jedwabnego Szlaku, który wiódł do Azji Centralnej i Europy. To właśnie do Xi`an ściągali kupcy z zachodniej i południowej części Azji, by sprzedawać swoje wyroby: papier, żelazo i przede wszystkim jedwab. Tutaj też mieszały się  i nadal mieszają różne religie i tradycje.  Można tu wiele zobaczyć - od niezwykle imponujących murów miejskich, przez liczne świątynie, meczety, mauzolea do parków i muzeów, ale największą atrakcją miasta jest Terakotowa Armia. W samym mieście najatrakcyjniejszym miejscem jest położona w centrum, tuż obok Wieży Bębnów, dzielnica muzułmańska z zabytkowym Wielkim Meczetem wybudowanym za czasów dynastii Tang (VII-X w.). Centrum Xi’an okalają mury miejskie z czasów dynastii Ming. Na południe od nich znajdują się dwie buddyjskie pagody wzniesione za czasów dynastii Tang: Wielka i Mała Pagoda Dzikich Gęsi.

Terakotowa Armia
Terakotowa Armia jest zbiorem ponad 8 tysięcy terakotowych (terakota to wypalona glina) posągów przedstawiających naturalnych rozmiarów wojowników, wraz z końmi i całym osprzętem. Armia znajduje się w grobowcu pierwszego chińskiego cesarza Qin Shi, w odległości 1,5 km od jego sarkofagu. Podobno cesarz jeszcze przed swoją śmiercią rozkazał w trakcie swojego pochówku zakopać całą armię pod ziemią. Według wierzeń, Terakotowa Armia miała strzec cesarza i pomóc mu odzyskać władzę w życiu pozagrobowym. Wierzono bowiem, iż cesarz potrzebuje ochrony i wsparcia w swoim życiu pozagrobowym. Każda figura posiada indywidualne cechy, wszystkie twarze są inne i przedstawiają różne emocje. Badacze uważają, że każdy posąg jest oparty na jednym żołnierzu z tego czasu, a jako modele zapewne posłużyli żołnierze z różnych stron i ludów Chin. Dzięki temu możemy tu odleźć postacie z wyraźnie mongolskimi rysami, a obok twarze z wysokimi czołami i wydatnymi nosami. Żołnierze przedstawieni są w różnych pozycjach, posiadają zróżnicowane uzbrojenie i fryzury, które wykonano szczególnie starannie. Wyróżnia się 24 wzory wąsów i wiele różnorodnych fryzur. Nogi każdej z rzeźb są pełne, natomiast korpus i głowa puste w środku, co ułatwiało ich transport i łączenie. Terakotowi wojownicy prowadzą konie i wozy, mają broń, noszą starannie wykonane mundury i kolczugi i każdego z nich można łatwo przypisać do określonego rodzaju służby. Wśród postaci żołnierzy znajdują się również medycy i zwykli cywile, a nawet dwumetrowej wysokości generał, górujący nad żołnierzami. Pierwotnie wszystkie figury były pomalowane. Kolory zachowały się do czasu odkrycia Terakotowej Armii w 1974 r., jednak po wydobyciu na powietrze barwy zaczęły stopniowo zanikać. Właśnie dopiero w 1974 r. miejscowi rolnicy przypadkiem natknęli się na posągi, które wkrótce stały się jedną z największych atrakcji Chin. Obecnie Terakotowa Armia określana jest mianem ósmego cudu świata. Od 1987 r. znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Być może miejsce to kryje jeszcze wiele tajemnic, ale do dziś Chińczycy boją się zakłócać spoczynek dawnego władcy.

TURPAN (Chiny)
Jest to małe, urokliwe miasteczko położone z dala od cywilizacji na skraju rozległej Pustyni Xinjiang. Rejon ten jest drugą po Morzu Martwym, najgłębszą depresję na świecie, uważany jest za najgorętsze miejsce w Chinach. Miasto położone jest w bogato nawadnianej oazie położonej w 154-metrowej depresji. Okoliczni mieszkańcy, żeby móc cieszyć się bujnymi płodami rolnymi, podlewają tutejsze pola wodą z topniejącego śniegu w Górach Tien Szan, a potem sprzedają na lokalnym, gwarnym targu. Fenomenem tego gorącego i stale zasypywanego piaskiem miasta są plantacje winorośli. Można tu zobaczyć Dolinę Winorośli i lokalny, sięgający czasów starożytnych, system nawadniający. System pradawnych podziemnych kanałów irygacyjnych zwanych karez do dziś transportują wodę z gór Bogda ku dolinie, osiągając łączną długość 5000 km, co sprawia, iż są one traktowane jako cud architektoniczny. Turpan posiada bogatą przeszłość związaną ze starożytnym Jedwabnym Szlakiem, stanowi mieszaninę kultur. Najciekawsze miejsca znajdują się tuż pod miastem, są to ruiny cytadeli Jiahoe (Miasto Między Dwoma Rzekami) leżą około 10 km od miasta. Ruiny miasta Gaochang to dawna stolica Ujgurów i ważny punkt tranzytowy na Jedwabnym Szlaku. W Bezeklik w kanionie rzecznym malowniczo przecinającym masyw Huoyan Shan znajdują się tu buddyjskie jaskinie.

KASZGAR (Chiny)
Aby dotrzeć do Kaszgaru przejedziemy przez potężną Pustynię Taklamakan. Ta podróż unaoczni nam jak bardzo odludne jest to starożytne miasto. Kaszgar to niegdyś węzłowy punkt Jedwabnego Szlaku, serce ujgurskiego świata, miejsce postoju dla wielu podróżników i karawan.. Ale nazwa Kaszgar nie tylko kojarzy się z przeszłością – dziś słynie z pięknego położenia. Jest to oddalona od cywilizacji pustynna oaza prowincji Xinjiang z ośnieżonymi szczytami gór Karakorum na horyzoncie. Miasto do niedawna było zamknięte dla turystów. Żyje tu około 205 tys. mieszkańców, głównie Ujgurów wyznających islam. Do Kaszgaru z Pakistanu wiedzie osławiona Karakorum Highway. Całe miasto jak i jego okolica obfituje w wiele zabytków i atrakcji.

PRZEŁĘCZ TORUGART
Przełęcz Torugart (3752 m) znajduje się na granicy Chin z Kirgistanem. Przejście graniczne na przełęczy jest jednym z najmniej przewidywalnych przejść granicznych na świecie ze względu na mogące tu wystąpić śnieżyce, niespodziewane święta i naprawy dróg. Pewnie właśnie dlatego miejsce to jest rzadko uczęszczane przez turystów, którzy nie dysponują czasem. Wszelkie niewygody podróży są jednak wynagradzane przez niezwykłe w swej urodzie krajobrazy, zwłaszcza urzekające pięknem ośnieżone szczyty. Zjeżdżając z przełęczy, już po stronie kirgiskiej, w kierunku do Naryn, zobaczymy imponujące wysokogórskie krajobrazy.


JEZIORO SONG  KUL (Kirgistan)
W głębi kirgiskich stepów znajduje się jezioro Song Kul, położone na wysokości 3000 m n.p.m. i otoczone ze wszystkich stron górami, często pokrytymi śniegiem, przekraczającymi 4000 m n.p.m. Miejsce to jest mekką dla ludzi kochających wędrówki po górach, jak i tych lubiących ciszę i bliskość natury. W sezonie, który trwa od maja do października, gdy jezioro odmarza, a trawa się zieleni, ściągają tu koczownicy. Mężczyźni wypasają owce i  konie, a towarzyszące im kobiety wyrabiają mleczne zapasy na zimę.  Można tu pospacerować po okolicznych pagórkach i dolinach lub wybrać się na konną wycieczkę w odległy step, by spotkać mieszkańców jurt, wypić kumys i poznać ich koczownicze życie. Kilka godzin spędzonych w kirgiskim siodle na rozległych zielonożółtych łąkach, wśród rozsianych na horyzoncie owiec, z pewnością na długo pozostanie w pamięci. W trakcie wieczornego ogniska usłyszymy śpiew przy akompaniamencie kobuzy. Starzy czabani (pasterze) wyśpiewują tu dastany, czyli żałosne skargi na los albo hymny opiewające piękno gór i radość pasterskiego życia.
 

BISZKEK (Kirgistan)
Do Biszkeku dotrzemy przez środkową część Gór Tien Szan. Przejedziemy obok wysokogórskiego Jeziora Issy-Kul, zwanego „Gorącym Jeziorem”, ponieważ jego wody nie zamarzają w zimie. To piękne jezioro jest ograniczone od południa i północy przez dwa pasma górskie ze szczytami przekraczającymi 4700 m n.p.m. Biszkek jest dosyć młodym miastem, pięknie położonym u podnóża pasma Tien Szan w dolinie rzeki Czu, na północy miasto przecina Wielki Kanał Czujski.
Jest to największe miasto i stolica Kirgistanu. Dawniej było jedną z osad na Jedwabnym Szlaku. Napływ ludności do miasta zapoczątkowało wzniesienie w 1825 r. przez Chana Kokandy fortu z gliny. Budowla ta została zniszczona kilkadziesiąt lat później przez Rosjan. Jej odbudowa w 1878 r. przyczyniła się do stworzenia nowego miasta o nazwie Piszpek. Dziś władze dbają o wygląd stolicy, np. sadząc drzewa wzdłuż głównych ulic. Okoliczne góry sprzyjają utrzymaniu komfortowej temperatury, nawet w upalne dni. Będziemy mieć czas wolny na poznanie tego zielonego miasta, jego przestronnych placów i interesujących targów.  Chętni będą mogli się udać do wąwozu Ala Archa na przyjemny spacer jedną z piękniejszych tras u podnóża gór.


TASZKIENT(Uzbekistan)
Taszkient to stolica Uzbekistanu. Większość miasta została zniszczona podczas  trzęsienia ziemi w 1966 r. Odbudowane  w nowoczesnym stylu, z przestrzennymi alejami i fontannami nie przypomina innych uzbeckich miast. W starej części znajduje się kompleks architektoniczny Khazret Imam, na który składają się m.in.: szkoła koraniczna oraz meczet. Można tu również zobaczyć mauzoleum szejka Abu bakr Mohamed Kaffal – Shashi oraz wiele innych starych budowli, orientalnych bazarów, wytwórni jedwabiu i ceramiki.

SAMARKANDA(Uzbekistan)
Do bajkowej Samarkandy dotrzemy przez zapylone równiny, pola bawełny. Jest to ekscytujące i jaskrawo ubarwione miasto, które przywołuje swoim wyglądem ducha średniowiecznych czasów. Samarkanda określana jest mianem „Klejnotu Islamu” i „Lustra Świata”. Jest jednym z najstarszych miast świata - liczy ponad 2500 lat, czyli tyle co Rzym czy Ateny. Samarkanda położona jest we wschodniej części Uzbekistanu w dolinie rzeki Zerafshan. Była bogatym i kwitnącym miastem na skrzyżowaniu szlaków handlowych łączących Indie, Chiny, Europę i Bliski Wschód. Samarkanda była świadkiem wielkiej historii - została najechana przez Aleksandra Wielkiego, potem przez Arabów, następnie została obrócona w popiół przez Czyngis Chana. Mimo to, została przekształcona w jedno z najbardziej błyszczących miast przez zdobywcę zwanego Tamerlanem, który w XIV w. utworzył tu swoją stolicę. Od tego czasu rozpoczyna się okres największej świetności miasta. Pod panowaniem dynastii założonej przez Timura, Samarkanda była jednym z najsłynniejszych w świecie ośrodków kultury, nauki i sztuki. Największy rozkwit przypadał na okres panowania Uług Bega, wnuka Timura, często określanego mianem naukowca lub astronoma na tronie, z racji jego naukowych zainteresowań. W XVI w. Samarkanda została zdobyta przez koczowników uzbeckich, a następnie przyłączona do Chanatu Buchary, zaś w 1868 r. do Rosji, a od 1917 r. znalazła się w obrębie Turkiestańskiej Autonomicznej Socjalistycznej Republice Radzieckiej. W 1930 r. utraciła status stolicy na rzecz Taszkientu. Obecnie miasto zamieszkuje około 500 tys. mieszkańców, czyli jest drugim po Taszkiencie pod względem liczby ludności miastem Uzbekistanu.

BUCHARA (Uzbekistan)
W drodze do Buchary będziemy mijać rozległe, puste stepy Azji Środkowej, gdzie Aleksander Wielki odbył swoją pierwszą podróż na Wschód. Miasto zostało założone ok. I w. Badania archeologiczne prowadzone na terenie cytadeli Ark, najstarszej części miasta wskazują, że już w III w. p.n.e. znajdowały się tutaj zabudowania. W VIII - IX w. stało się dużym arabskim ośrodkiem handlu na szlaku karawanowym z Azji Środkowej do Europy. W czasie panowania arabskiego oraz perskiego, Buchara była ważnym ośrodkiem islamskiej nauki, mieszkał tu wybitny filozof, lekarz, poeta Ibn Sina, w Europie znany jako Awicenna (980-1037). Od końca IX w. Buchara stała się stolicą kultury nowoperskiej. W 1220 r. została zniszczona przez Czyngis-chana, a w 1370 r. zdobyta przez Timura. Od połowy XVI w. miasto było stolicą mongolskiego chanatu bucharskiego, potem emiratu, pozostającego pod protektoratem rosyjskim. Od 1920 r. zostało stolicą Bucharskiej Ludowej Republiki Radzieckiej, a od 1924 r. włączono je do Uzbeckiej SRR. Królewskiego stare miasto, mimo iż zostało zbombardowane przez Armię Czerwoną w 1920 r., nadal posiada imponującą kolekcję muzealnych zbiorów królewskich. Historyczne centrum Buchary zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Będziemy spacerować po starym mieście, poznawać jego  wąskie, kręte uliczki i podziwiać wspaniałe zabytki. Stare miasto stanowi jeden z najcenniejszych zespołów architektury islamu w środkowej Azji i znajduje się tu ok. 140 zabytkowych obiektów, m.in. cytadela, ruiny murów obronnych, mauzoleum Ismaila Samanidy z (IX - X w.), meczety Kalian z XII w. oraz Magoki Attari z XII - XVI w., medresa Uług Bega z XV w. (najstarsza zachowana w Azji Środkowej) i Miri - Arab z XVI w., kompleksy budowli Paj Kalian, Labi Chauz, Bala Chauz, Kukeldasz, Czor Bakr z XVI w. Zwiedzimy minaret Kaljan, który jest najwyższą budowlą w mieście (stąd niegdyś zrzucano więźniów skazanych na śmierć), medresę Abdul Khan ozdobioną niebieskim dachem, meczet Arrar, meczet Bolo-Hauz.